کسانی که با یک فرد معتاد زندگی می کنند اغلب به کمک کردن به او و نجات وی فکر می کنند. اما تصمیم گرفتن برای کمک به چنین فردی هرگز ساده نیست. خوشبختانه، با کمک و مراقبت اطرافیان شانس غلبه بر اعتیاد بیشتر می شود. هر موقعیتی منحصر به فرد است، اما راهکارهای عمومی زیر برای کمک به فرد معتاد پیشنهاد می شود:

بایدها و نبایدهای کمک به فرد معتاد:

بایدها:

  • اعتماد سازی
  • صادق بودن
  • احترام به حریم خصوصی

نبایدها:

  • تهدید کردن
  • انتقاد کردن
  • انتظار تغییر فوری

منتظر سختی ها باشید:

دلایل زیادی وجود دارد که کمک به فرد معتاد دشوار است:

  • برخی از آنها مشکل خود را قبول ندارند.
  • خواهان تغییر نیستند.
  • از عواقب ترک می ترسند، برای مثال از دست دادن شغل یا رفتن به زندان و کمپ
  • احساس خجالت می کنند و حاضر به حرف زدن در این مورد با شما نیستند.
  • از مراجعه به مشاور پرهیز می کنند.
  • برای پرهیز از حل مشکل دیگری که آنها را آزار می دهد به اعتیاد پناه آورده اند.

هیچ راه سریع و آسانی برای کمک به فرد معتاد نیست. غلبه بر اعتیاد به اراده و تصمیم قطعی نیاز دارد که چیزی رأی فرد را عوض نکند و هیچ چیز او را از مسیر باز نگرداند.

با این حال، راهکارهای زیر می توانند به شما کمک کنند تا عزیز خود را در مسیر ترک قرار دهید:

راهکارهای کمک به فرد معتاد:

اعتماد سازی:

این گام دشوار است چرا که فرد معتاد از قبل به اعتماد شما خیانت کرده است. با این حال، اعتمادسازی دو طرفه برای قدم گذاشتن در مسیر تغییر لازم است. بسیاری از افراد این گام را فراموش می کنند و در همان ابتدای مسیر راه را به خطا می روند. از انجام موارد مخرب برای اعتماد خودداری کنید:

  • نق زدن، انتقاد کردن، نصیحت کردن های طولانی در مورد اعتیاد
  • داد کشیدن، برچسب زدن، مبالغه کردن
  • به رخ کشیدن شکست های قبلی در ترک اعتیاد

به یاد داشته باشید که:

هر چند شما صرفا به دنبال کمک به فرد معتاد هستید، او ممکن است فکر کند که می خواهید او را کنترل کنید که در نهایت باعث می شود حتی بیشتر از قبل به رفتارهای خود ادامه دهد.

ممکن است فرد از اعتیاد خود تا حدی برای کنترل استرس استفاده کند. اگر جو بین شما استرس آور باشد، رفتارهای اعتیادآمیز وی بیشتر می شود.

تا زمانی که گرفتار عواقب رفتارهای خود نشوند، افراد معتاد به ندرت به فکر تغییر می افتند. تلاش نکنید که فرد معتاد را از عواقب رفتارهای خود محافظت کنید (مگرآنکه این رفتار برای او و دیگران خطرناک باشد، برای مثال، شرب خمر و رانندگی).

به قول و قرارهای او برای ترک در روزها یا ماه آینده دلخوش نباشید. با قول هایی مانند «دیگر کمتر می کشم»، «خودم مقدارش را کمتر می کنم»، «این بار آخر است» گول نخورید. این کارها تنها ترک اعتیاد را به تعویق می اندازد. بی تفاوت نباشید و تلاش کنید به او انگیزه بدهید.

برای ایجاد انگیزه از تهدیداتی استفاده نکنید که عملی نخواهید کرد. اگر قرار نیست او را ترک کنید، هرگز چنین تهدیدی نکنید. عدم پایبندی شما به حرف هایتان باعث سستی اراده او در ترک می شود. در هر تصمیمی مصمم و بی گذشت باشید.

به جای تکرار عبارت «ترک کن»، به او راهکار بدهید. فرد معتاد خودش هم می دانید بالاخره باید روزی ترک کند، اما نمی داند چطور. یک راهکار عملی به او پیشنهاد دهید و به او اطمینان دهید که در تمام این راه در کنار او خواهید ماند. برای کمک به فرد معتاد به کمک های پزشکی نیاز دارید تا دوره ترک علمی تر و با کمترین درد و عوارض انجام شود. تمامی مراکز و امکانات آنها برای ترک را بررسی کنید و بهترین گزینه را به فرد مورد نظر پیشنهاد دهید.

دریافت کمک برای خودتان:

رابطه داشتن با یک معتاد استرس آور است. پذیرش قرار داشتن تحت استرس و نیاز به مدیریت آن گامی در مسیر کمک به فرد معتاد و خودتان است.

برقراری ارتباط:

هر چند دوست دارید به فرد مورد نظر بگویید که اعتیادش مشکل بزرگی است و او باید تغییر کند، اما تصمیم گیری بر عهده خود اوست. اگر صریح و صادقانه با فرد صحبت کنید که در عین حال احساس تهدید شدن نکند، احتمال تمایل به تغییر در معتاد بیشتر می شود.

روند درمان:

روند درمان بسته به نوع درمان دریافتی برای ترک اعتیاد متفاوت است.

برای کمک به فرد معتاد در روند درمان:

همچنان به اعتمادسازی ادامه دهید. با کمک مشاور اعتماد بینتان را تقویت کنید .

در جلسات مشاوره، فرد را تحقیر، سرزنش نکنید.

اگر فرد معتاد ابراز کرد که رفتارهای شما باعث کشیده شدن او به اعتیاد شده است، تعجب نکنید. سعی کنید با فکر باز پذیرای حرف های او باشید.

به حریم خصوصی او احترام بگذارید و دیگران را در جریان روند درمان وی قرار ندهید.

اگر فرد معتاد علاقه ای به شرکت کردن شما در جلسات مشاوره ندارد، به حریم او احترام بگذارید.

اگر تمایلی ندارد، او را وادار به حرف زدن در مورد جلسات مشاوره و اتفاقاتی که در روند درمان افتاده است، نکنید.

در صورت بازگشت به اعتیاد:

زمانی که فرد به دنبال دریافت درمان تخصصی برای غلبه بر اعتیاد باشد، احتمال ترک با کمک متخصصان، روانشناسان، دوستان و خانواده زیاد است. با این حل، خطر اعتیاد مجدد همواره وجود دارد و این باعث استرس در اطرافیان و حتی خود فرد می شود.

تصور کنونی از اعتیاد به عنوان یک بیماری به این معنی است که انتظار عود مشکل در دوره های مختلف وجود دارد. در مورد افراد مبتلا به دیابت یا آسم، درمان برای یک دوره موثر است و گاهی علائم بیماری شدت می گیرند. این به معنی عدم تلاش برای درمان نیست، بلکه باید مجددا برای درمان و دریافت رژیم درمانی جدید تلاش کرد. اعتیاد به عنوان بیماری دقیقا به همین معنی است: تلاش کنید از عود بیماری جلوگیری کنید، اما اگر بیماری عود کرد برای درمان مراجعه کنید. احتمال عود بیماری در مواردی که کمک به فرد معتاد اجباری بوده و فرد مشکل خود را نپذیرفته است بیشتر است.

زمانی که برای ترک مراجعه می کنید، لازم است که از روند درمان، احتمال عود، عوامل عود، اقدامات لازم در دوره بهبودی و زمان مراجعه مجدد باخبر شوید.

مشاوران متخصص سیمیآروم در حوزه خانواده، ازدواج، زوج درمانی

در صورتی که نیاز به برگزاری جلسه مشاوره آنلاین (تصویری) در حوزه خانواده، ازدواج، زوج درمانی دارید میتوانید با اساتید سیمیآروم وقت مشاوره خود را رزرو نمایید.

دکتر مهدی بینا
روانپزشک و استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر فرشته موتابی
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر فرشاد شیبانی
دکترای تخصصی روانشناسی

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر عاطفه سلطانیفر
فوق تخصص روانپزشکی کودکان

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر ساره بهزادی پور
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر سعاده ملک عسگر
دکترای روانشناسی

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر سعید ایمانی
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره