پرسش: دخترم، تقریبا ۱۰ ساله، حین رابطه جنسی ما وارد اتاق شد. خیلی دیر وقت بود و ما تصور می کردیم او خواب باشد. این مسئله خیلی خجالت آور است و ما نمی دانیم او چقدر دیده است و از چه زمانی آنجا ایستاده بود. همان لحظه که او را دیدیم، خیلی ناراحت شدیم و سرش داد زدیم که به اتاقش برود. بعد از آنکه به اتاقش رفتم، آنقدر خجالت زده بودم که نتوانستم حرفی بزنم و دخترم هم فقط گفت که یک لیوان آب می خواسته است. او دوباره خوابید و موضوع تمام شد. حالا نمی دانم آیا باید در این مورد با او حرف بزنم؟ او هنوز کوچک و بی گناه است. ما قبلا در مورد سوال «بچه ها از کجا می آیند؟» کمی حرف زده ایم، اما هنوز در مورد آن شب حرف نزده ایم. آیا مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین تبعات بدی برای او دارد؟ آیا باید با او در این رابطه حرف بزنم یا همه چیز را در سکوت به فراموشی بسپاریم؟

پاسخ:

غافلگیر شدن در طول رابطه جنسی توسط فرزندان بسیار خجالت آور است. هر چند چنین حادثه ای به سادگی با بستن در اتاق یا وضع کردن قانون «در زدن قبل از وارد شدن به اتاق پدر و مادر» قابل پیشگیری است، اما بسیاری از والدین تنها زمانی چنین قوانینی را وضع می کنند که مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین رخ داده است.

سوال شما به چند بخش تقسیم می شود. این که دختر شما چقدر تحت تاثیر تبعات منفی مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین قرار می گیرد، به سن او و صحنه ای بستگی دارد که دیده است. یک کودک نوپا/پیش دبستانی شاید اصلا متوجه چیز عجیبی نشود و آنچه را دیده است بدون سوال بپذیرد.

اما کودکی که در سن مدرسه قرار دارد، کنجکاوی می کند و به احتمال دعوا و آزار بین والدین خود فکر می کند. کودک شما احتمالا تا حدی می داند چه اتفاقی افتاده است، اما شگفت زده شده، خجالت کشیده است یا نگران است، به خصوص آنکه با واکنش منفی از سوی شما مواجه شده است.

موضوع را مطرح کنید:

وسوسه شده اید که مسئله را رها کنید، اما بهتر است در این مورد با دختر خود صحبت کنید. ابتدا مسئله را با عذرخواهی شروع کنید: «ببخشید که دیشب فراموش کردیم در اتاق را ببندیم و وقتی من و بابا با هم تنها بودیم تو وارد اتاق شدیاین جمله به او نشان می دهد که او کار اشتباهی نکرده است و مقصر نیست. همین جمله شاید به او جرات دهد که حرف بزند. سعی کنید که به دقت به حرف های او گوش دهید و پاسخ مناسب بدهید. اگر چیزی دیده است، به او اطمینان دهید آنچه شاهد بوده تنها نشانه عشق و علاقه بین والدین است. به او بگویید آنچه دیده است را نباید بیرون از خانه مطرح کند و به این دلیل که مسئله ای شخصی است تنها باید با شما در این مورد صحبت کند. اگر سوالات دیگری نیز در رابطه با مسئله جنسی برای او پیش آمده است، بر اساس سن و درک فرزندتان به او توضیح دهید. رابطه جنسی را به طور کامل و با ذکر جزئیات برای او شرح ندهید.

پاسخی برای تمام والدین:

پیشگیری کنید:

پیشگیری از مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین بهتر از آن است که پس از وقوع آن به فکر چاره باشید. با این حال، بهتر است با وجود تمام اقدامات پیشگیرانه از طرز برخورد صحیح در چنین شرایطی آگاهی داشته باشید تا با واکنش مناسب از پیچیده تر شدن شرایط جلوگیری کنید. در ادامه توضیحاتی را در این رابطه برای تمام والدین ارائه می دهیم.

آیا کودک می فهمد؟

اهمال در برخی از والدین به حدی است که تمهیدات مناسبی را برای رابطه جنسی خود نمی اندیشند. به همین دلیل، مراقب زمان برقراری رابطه جنسی یا فراهم کردن شرایط مناسبی برای این کار نیستند. برخی دیگر نیز بسته بودن درب را کافی می دانند. این در حالی است که شنیدن صداهای عجیب از اتاقی که کودک نمی داند پشت در آن چه خبر است، او را بیشتر می ترساند. عده دیگری نیز تصور می کنند کودک چیزی نمی فهمد یا یادش نمی ماند. این در حالی است که کودکان حتی در سن 2 ساگی نیز تصاویر را در ذهن خود ثبت می کنند و تاثیر چنین اهمالی در روح و روان آنها باقی می ماند.

پیامدهای منفی مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین:

دنیای کودکان دنیای خیالات و ناشناخته هاست. هر ناشناخته ای در ذهن کودک به شکل خاصی تفسیر می شود و دلیلی برای آن پیدا می شود. حتما تا به حال شاهد خیال پردازی فرزندتان بوده اید. آسمان رعد و برق می زند و با وجود تمام توضیحات علمی شما، باز هم او معتقد است ابرها آن بالا با هم دعوا می کنند و به روی هم شمشیر کشیده اند. هر چند رابطه جنسی حاکی از عشق و علاقه بین دو نفر است، اما در نگاه کودکان نوعی ابراز خشم و آزار تلقی می شود. کودکی که به طور اتفاقی شاهد رابطه جنسی والدین یا یکی از اطرافیان بوده است، دچار ترس و اضطراب و حتی تخیلات جنسی می شود.

واکنش والدین نیز در پیامدهای مواجهه با چنین صحنه ای تاثیر گذار است. واکنش اشتباه شما می تواند موجب آسیب بسیار عمیقی در کودک شود. ترس از تنهایی، آسیب پذیری، بلوغ زودرس، تمایل به آزار دیگران یا اجرای آنچه دیده اند روی دیگران از جمله آسیب های مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین است. واکنش غلط شما می تواند در آینده فرزندتان را با مشکلاتی نظیر افسردگی، اضطراب، تنفر از رابطه جنسی و اشکال در برقرار رابطه عاطفی و زناشویی مواجه کند.

هر چند توصیه می شود که کودک هرگز شاهد چنین صحنه ای نباشد، اما اگر این اتفاق برای فرزندتان افتاده است تصور نکنید که آینده او تباه شده و به طور حتم او دچار پیامدهای منفی چنین اتفاقی می شود.

واکنش مناسب در مقابل مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین:

عصبانی نشوید:

بدترین واکنشی که می توانید برای چنین اتفاقی داشته باشید، داد زدن بر سر کودک، بیرون کردن او با خشم و سرزنش کردن اوست. اگر منصف باشیم آن کسی که باید سرزنش شود، شما هستید. شما هستید که باید اقدامات پیشگیرانه را انجام می دادید. پس نباید گناه خود را به گردن کودک بی خبر از همه جا بیاندازید. کودکان در مواجهه با رابطه جنسی والدین خود تصور می کنند که آنها، به خصوص پدر، در حال آزار دادن دیگری هستند. چنین تصوری به خصوص در کودکانی رایج تر است که در محیط پر تنش و روابط تیره و تار بین والدین زندگی می کنند. عصبانی شدن شما و سرزنش کردن کودک برای وارد شدن به اتاق مهر تاییدی بر این تصور است.

هراسان نشوید:

کودکان احساس شما را حتی از لرزش صدا و حرکت چشم هایتان می خوانند. در مواجهه با کودکی که ناگهان وارد اتاق شما شده است، آرام باشید. ملحفه را روی خود بکشید و با آرامش به روی کودک لبخند بزنید. او را کنار خود بنشانید و در آغوش بکشید. از او بپرسید چه نیازی دارد که به اتاق شما آمده است، سپس او را به بیرون از اتاق ببرید.

غیر مستقیم مسئله را بررسی کنید:

هر اتفاق از دیدگاه هر کس به شکل متفاوتی تفسیر می شود. آنچه برای شما پس از دیدن چنین صحنه ای واضح و بدیهی است، برای کودک این طور نیست. از این رو، پیش از آنکه دست و پای خود را گم کنید و شروع به توضیح دادن کنید، بررسی کنید که کودک چه چیزی دیده است و تفسیر او از آن شرایط چه بوده است. در بسیاری از موارد کودک اصلا چیزی ندیده و متوجه غیرعادی بودن موقعیت نشده است. در این شرایط، توضیح دادن زودهنگام شما تنها باعث هوشیارتر شدن او می شود. معمولا، اگر کودک چیزی دیده باشد، خود آن را ابراز می کند و از شما می پرسد که چه کار می کردید.

سوال کودک را با توجه به سن او پاسخ دهید:

اگر پس از مرحله فوق متوجه شدید که فرزند شما چیزی دیده است، باید در راستای حساسیت و ابهام زدایی از او تلاش کنید. اگر کودک شما سن کمی دارد، به او توضیح دهید که چیزی که دیده است ابراز علاقه بین مادر و پدر بوده است. پدر و مادری که یکدیگر را دوست داشته باشند، همدیگر را در آغوش می گیرند و می بوسند.

به واکنش کودک پاسخ مناسب بدهید:

اگر  کودک مضطرب شده است او را از اتاق خود دور کنید. اگر می خواهد که در کنارش بمانید، در اتاقش بروید و تا زمانی که به خواب رود پیش او بمانید. این کار به آرامش او کمک می کند.

آماده شنیدن سوالات سخت باشید:

بسته به سن کودک و صحنه ای که دیده است، معمولا والدین باید آماده شنیدن سوالات جنسی پس از مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین باشند. بهتر است آماده چنین شرایطی باشید و در مورد نحوه صحیح آموزش مسائل جنسی به کودک اطلاعات کافی را کسب کنید. هرگز کودک را سرزنش نکنید و سوالات او را بی جواب نگذارید. فراموش نکنید که دسترسی به اطلاعات در دنیای امروز بسیار آسان است. پس پاسخ ندادن شما راهکار مناسبی برای دور نگه داشتن فرزندتان از این مسئله نیست. با کسب اطلاعات کافی و صحیح در این رابطه، به برطرف کردن کنجکاوی فرزندتان و هدایت آن به مسیر درست کمک کنید. رابطه جنسی چیز بدی نیست. آن را برای کودک خود بد جلوه ندهید. با توجه به عقاید مذهبی خود و سن کودک، او را با این حس عمیق ابراز علاقه به فرد دیگر آشنا کنید. به هر طریقی که می خواهید به کودک خود پاسخ دهید، این نکته را به یاد داشته باشید که نباید به او دروغ بگویید. کودک بالاخره روزی بزرگ می شود و با این مفهوم آشنا می شود. دروغ گویی تنها باعث می شود که اعتماد او را از خود سلب کنید.

برای پیشگیری از مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین چه باید کرد؟

والدین مسئول نه تنها از مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین جلوگیری می کنند، بلکه مراقب تحریک زودرس غریزه جنسی در فرزند خود  نیز هستند. والدینی که در حضور فرزند خود رابطه جنسی برقرار می کنند، زمینه انحراف جنسی را در او فراهم می کنند. به عنوان والدین مسئول:

رابطه زناشویی خود را به زمانی موکول کنید که کودک خواب است یا در خانه حضور ندارد.

بسته بودن در اتاق خواب ها و در زدن قبل از وارد شدن به اتاق را به عنوان یک قانون کلی در خانه، نه صرفا برای خود، اعمال کنید. اگر تا پیش از این درب اتاق خواب خود را قفل نمی کردید و کودک شما به طور اتفاقی شاهد رابطه جنسی شما بود، از این به بعد نیز در اتاق را قفل نکنید. این باعث می شود که کودک کنجکاوتر شود و اطمینان یابد که اتفاق عجیبی در پشت در این اتاق می افتد.

هر چند مواجهه کودک با رابطه جنسی والدین چیزی است که توصیه می شود از آن با جدیت پیشگیری کنید، اما اگر واکنش مناسبی به آن نشان دهید و کودک بداند که چنین چیزی نشان از عشق و علاقه والدین به هم دارد، می توان از تبعات منفی آن جلوگیری کرد.

مشاوران متخصص سیمیآروم در حوزه کودک، نوجوان، فرزندپروری

در صورتی که نیاز به برگزاری جلسه مشاوره آنلاین (تصویری) در حوزه کودک، نوجوان، فرزندپروری دارید میتوانید با اساتید سیمیآروم وقت مشاوره خود را رزرو نمایید.

دکتر مهدی بینا
روانپزشک و استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر عاطفه سلطانیفر
فوق تخصص روانپزشکی کودکان

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر آسیه اناری
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر میترا حکیم شوشتری
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره