در دنیایی که همه ما آنقدر در کار و فعالیت غرق شده ایم که در تقلا برای داشتن خواب کافی هستیم، پرخوابی به نظر مشکلی لاکچری به حساب می آید. اما واقعا این طور نیست. همانند خواب ناکافی، پر خوابی نیز جز اختلالات خواب به شمار می رود. عوارض خواب زیاد بر روان می تواند شامل ابتلا به افسردگی و اضطراب باشد.

پرخوابی با مشکلات سلامتی زیادی مرتبط است که مشابه کم خوابی است، از جمله بیماری های قلبی، مشکلات متابولیک مانند دیابت و چاقی، مشکلات شناختی مانند اشکال در حافظه. همانند افرادی که دچار کمبود خواب هستند، افرادی که زیاد می خوابند نیز در معرض نرخ بالاتر مرگ و میر قرار دارند.

تا به حال، حرف های زیادی در مورد عوارض کمبود خواب زده شده است، اما پرخوابی نیز چیزی نیست که نادیده گرفته شود.

پرخوابی علائمی دارد که عبارتند از:

  • خوابیدن برای ساعات طولانی در شب (بیش از 8 ساعت)
  • اشکال در بیدار شدن در صبح (بیدار نشدن با آلارم)
  • اشکال در بلند شدن از رختخواب و شروع کردن روز
  • چرت زدن مداوم در طول روز
  • اشکال در تمرکز

چقدر خواب پرخوابی تلقی می شود؟

هیچ زمان مشخصی برای همه کافی نیست. نیاز به خواب امری شخصی است و به فاکتورهای زیادی بستگی دارد.

ژنتیک فردی:

ژنتیک ریتم درونی هر فرد و نیاز به خواب را تعیین می کند.

سن:

در دهه 20 هر فرد به طور متوسط به هشت ساعت و در دهه 50 و 60 به شش ساعت و نیم خواب نیاز دارد.

سطح فعالیت:

خواب فرصتی است به بدن برای رفع خستگی حاصل از فعالیت های جسمی. هر چقدر در طول روز فعالیت جسمی بیشتری داشته باشید، به خواب بیشتری نیاز خواهید داشت.

سلامت:

در دوره بیماری به استراحت بیشتری نیاز خواهید داشت. این امر هم در مورد بیماری های کوتاه مدت مانند سرماخوردگی و هم بیماری های بلند مدت مانند سرطان صدق می کند.

شرایط زندگی:

عوارض خواب زیاد بر روان دو طرفه است. استرس و افسردگی می توانند نیاز به خواب را افزایش دهند و خواب زیاد نیز باعث ابتلا به افسردگی و دیگر بیماری های روانی می شود. اگر زندگی پر تنشی دارید، بدنتان تلاش خواهد کرد که با افزایش زمان خواب آن را جبران کند.

در نهایت میزان نیاز به خواب در هر فرد تقریبا متفاوت است. برای برخی از افراد 6 ساعت خواب کافی است و برخی دیگر به 9 ساعت خواب نیاز دارند. اما اگر شما به طور معمول روزانه بیشتر از 9 ساعت می خوابید، و بازهم احساس خستگی و خواب آلودگی می کنید، دچار پرخوابی هستید.

اختلال سوءمصرف مواد مخدر:

مصرف مواد مخدر و الکل نیز می تواند ریتم خواب را در فرد به هم بزند. از بین رفتن کیفیت و ریتم خواب باعث بروز الگوی پرخوابی و خستگی در طول روز می شود.

مصرف دارو:

مصرف برخی داروهای بیماری های روانی و دیگر بیماری های جسمی نیز می تواند باعث پرخوابی شود. داروهایی مانند:

  • آرامش بخش ها
  • داروهای ضدافسردگی
  • داروهای ضداضطراب
  • داروهای روانپریشی
  • آنتی هیستامین ها
  • داروهای ضد اتعقاد خون

عوارض خواب زیاد بر روان:

پرخوابی و افسردگی:

به خصوص در بین بزرگسالان و نوجوانان، پرخوابی می تواند نشانه افسردگی باشد. پرخوابی در بین این افراد می تواند نشانه خطر باشد. تقریبا 40 درصد پزرگسالان زیر 30 سال که دچار افسردگی هستید، بیش از حد می خوابند.

هر چند افسردگی در افراد مسن با بی خوابی بیشتر همراه است، اما بسیاری از آنها نیز دچار پرخوابی مرتبط با افسردگی می شوند. به طور خاص، زنان بیشتر در معرض ابتلا به این حالت هستند.

نشانه بیماری در برخی از افراد نیز شکل های متفاوتی دارد و بیمار دچار علائم پرخوابی و بی خوابی به طور همزمان می شود.

عوارض خواب زیاد بر روان در بیماران مبتلا به افسردگی عبارتند از:

دچار افسردگی شدیدتر هستند.

نرخ تلاش برای خودکشی در آنها بیشتر است.

نرخ اختلال کنترل تکانه در آنها بیشتر است.

احتمال ابتلا به اختلال سوءمصرف مواد مخدر در آنها بیشتر است.

احتمال نیاز به درمان های روانی و داروهای ضد افسردگی در آنها بیشتر است.

ریسک ابتلا به اختلال دوقطبی نیز در این افراد بیشتر است.

مشخص نیست که پرخوابی عامل افسردگی است یا نتیجه آن. آنچه می دانیم آن است که این دو اغلب همراه با هم در بیمار بروز می کنند و یکدیگر را تشدید می کنند.

اختلالات اضطرابی:

شاید جز افرادی باشید که از خواب زیاد لذت می برند. اما مسلما هیچ کس نمی تواند از وقتی که می توانست صرف کاری خلاق و مفید شود صرف نظر کند. زمانی که فرد از خواب برمی خیزد و متوجه اتلاف وقت زیادی در خواب می شود، احساس خوبی نخواهد داشت. تلنبار شدن حجم کارهای عقب افتاده روی هم، از دست رفتن موقعیت های پیشرفت در زندگی و وارد شدن خسارت های مادی و معنوی به دلیل خواب زیاد از عواملی است که فرد را با اضطراب و استرس در زندگی رو به رو می کند. این احساس خود باعث می شود که فرد برای رهایی از اضطراب در طول روز به خواب بیشتر پناه ببرد که مشکل را تشدید می کند.

درمان پرخوابی برای پیشگیری از عوارض خواب زیاد بر روان:

در صورتی که دچار پرخوابی هستید و همچنان در طول روز احساس خستگی می کنید، با پزشک خود مشورت کنید. زمانی که عامل زمینه ساز مشخص شد، می توانید روی عامل و نتیجه به طور هم زمان کار کنید. اگر عامل پرخوابی مصرف داروهای بیماری روانی باشد، شاید باید با مشورت روانپزشک دوز دارو تغییر کند.

احساس خود را به خواب تغییر دهید. به عنوان یک فرد عادی نه باید عاشق خواب باشید و نه از آن فراری باشید. خواب برای بدن مفید است، اما کمبود خواب یا زیاد از حد خوابیدن هر دو به یک اندازه به جسم و روان شما آسیب می زنند.

برای بهبود کیفیت خواب از مصرف الکل و مواد مخدر خودداری کنید.

از کمبود خواب پرهیز کنید. کمبود خواب مداوم باعث می شود که بدن برای جبران آن رو به پرخوابی بیاورد. الگوی خواب خود را تنظیم کنید. برای زمان خواب برنامه ای تنظیم کنید و به آن متعهد باشید.