روانپریشی پس از زایمان (Postpartum psychosis) یک اختلال جدی اما نادر است که در هر 1000 تولد یک نفر را درگیر می کند. در این اختلال بیمار ترکیبی از افسردگی، شیدایی و روانپریشی را تجربه می کند.

علائم معمولا به طور ناگهانی در عرض چند هفته پس از زایمان بروز می یابند. روانپریشی پس از زایمان تجربه ای ترسناک و آزاردهنده برای بیمار و عزیزان وی است. دریافت هر چه سریع تر درمان اهمیت زیادی دارد. با درمان صحیح، اغلب زنان به طور کامل بهبود می یابند.

علائم و نشانه های روانپریشی پس از زایمان:

در این اختلال بیمار ممکن است دارای نشانه های رفتاری و احساسی زیر باشد:

  • احساس هیجان و شیدایی زیاد
  • افسردگی شدید
  • تغییرات سریع خلق و خو
  • احساس گیجی
  • بی قراری
  • ناتوانی در خوابیدن
  • ناتوانی در تمرکز
  • بروز علائم روانپریشی مانند توهم و هذیان

هذیان و توهم چیست:

هذیان وجود باوری غیرمعمول در بیمار است، در صورتی که دیگران چنین نظری ندارد. برای مثال، بیمار باور دارد که با یک فرد مشهور ارتباط خونی دارد یا می تواند آب و هوا را کنترل کند در حالی که این طور نیست. برخی از هذیان ها ترسناک هستند، برای مثال بیمار باور دارد که فردی او را کنترل می کند یا می خواهد او را بکشد. به این نوع هذیان ها، افکار پارانوئید یا پارانویا می گویند.

توهم زمانی رخ می دهد که بیمار چیزهایی می بیند یا می شنود که دیگران نمی توانند ببینند یا بشنوند. برای مثال، بیمار می بیند که یک جسم بی جان حرکت می کند یا صداهایی در گوش خود می شنود که دیگران نمی شنوند.

علت ابتلا به روانپریشی پس از زایمان:

شواهد واضح و روشنی در مورد علت ابتلا به این اختلال وحود ندارد، اما ریسک فاکتورهای خاصی در این رابطه شناسایی شده اند. در شرایط زیر احتمال بروز اختلال در مادر وجود دارد:

  • وجود سابقه ابتلا به اختلالات سلامت روان در اعضای خانواده، به خصوص سابقه ابتلا به روانپریشی پس از زایمان
  • ابتلای بیمار به اختلال دوقطبی، هر چند احتمال بروز این اختلال در جمعیت عمومی 1 در هر 1000 تولد است، اما این نرخ در زنان مبتلا به اختلال دوقطبی 1 در هر 4 تولد است.
  • داشتن دوره بارداری سخت و تروماتیک

در صورتی که ریسک فاکتورهای ابتلا به این اختلال در شما وجود دارد، باید هر چه سریع تر موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید.

درمان:

 به احتمال زیاد برای کنترل علائم خلفی و روانی برای بیمار داروهای ضد روانپریشی تجویز می شود. در عین حال، تجویز داروهای ضد افسردگی نیز محتمل است. در صورتی که علائم بسیار شدید باشد و به هیچ یک از روش های درمانی پاسخ ندهد، ممکن است استفاده از الکتروشوک درمانی (ECT) توصیه شود.

نیاز به بستری در بیمارستان:

در برخی شرایط ممکن است پزشک تشخیص دهد که بستری در بیمارستان می تواند به درمان مادر کمک کند. در این شرایط ممکن است بیمار در بخش مادر و کودک بستری شود، که در آن در عین مراقبت از نوزاد می تواند درمان شود.