ایدز و سلامت روان

HIV و ایدز چیست؟

HIV یا ویروس نقص ایمنی انسان، ویروس عامل ابتلا به ایدز است. HIV با از بین بردن سلول های CD4 مثبت (CD4+) سلول T، نوعی از سلول های سفید خون که برای مبارزه با عفونت حیاتی هستند، به سیستم ایمنی بدن حمله می کند. تخریب این سلول ها در افراد آلوده به HIV بیمار را در برابر عفونت ها، بیماری ها و سایر عوارض آسیب پذیر می سازد.

ابتلا به ایدز زمانی تشخیص داده می شود که فرد مبتلا به HIV دچار یک یا چند عفونت فرصت طلب، مانند ذات الریه یا سل، شود (که زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن بیمار در اثر ابتلا به HIV آسیب ببیند) و تعداد سلول های CD4 + T در وی به حد خطرناکی پایین بیاید (کمتر از 200 سلول در هر میلی متر مکعب خون).

افراد مبتلا به HIV/ایدز در معرض خطر بیشتری از نظر ابتلا به اختلالات روانی قرار دارند:

اگر دچار HIV هستید، لازم است بدانید که در معرض خطر بیشتری از نظر ابتلا به اختلالات خلقی، اختلال اضطرابی و اختلالات خلقی قرار دارید. برای مثال، احتمال ابتلا به افسردگی در افراد مبتلا به ایدز دو برابر افراد سالم است. این دسته عوارض می توانند قابل درمان باشند. بسیاری از افراد مبتلا به بیماری های سلامت روان به طور کامل بهبود می یابند. 

بعضی از انواع استرس می توانند در ابتلا به مشکلات بهداشت روان در افراد مبتلا به HIV دخیل باشند، از جمله:

  • اشکال در دریافت خدمات مورد نیاز
  • تجربه از دست دادن حمایت اجتماعی، منجر به انزوا
  • تجربه از دست دادن شغل یا نگرانی در مورد امکان انجام وظایف همانند قبل
  • لزوم اطلاع رسانی ابتلا به HIV مثبت به دیگران
  • مدیریت داروهای HIV
  • تغییرات در ظاهر جسمی یا توانایی های فرد به دلیل ابتلا به ایدز/HIV
  • کنار آمدن با فقدان و از دست دادن، از جمله از دست دادن روابط یا حتی مرگ
  • رو به رو شدن با کلیشه ننگ و تبعیض مرتبط با HIV/ ایدز

ویروس HIV خود می تواند عامل مهمی در ابتلا به مشکلات بهداشت روانی باشد، زیرا به مغز وارد می شود و در آن رسوب می کند. بعضی از عفونت های فرصت طلب نیز می توانند بر سیستم عصبی تأثیر بگذارند و منجر به تغییر در رفتار و عملکرد فرد شوند. به طور مشابه، اختلالات روان شناختی (neuropsychological disorders) مانند تغییرات شناختی خفیف و یا عوارض شناختی مزمن، از قبیل زوال عقل، با بیماری ایدز مرتبط هستند.

بیمار می تواند با آگاهی از نحوه تاثیر گذاری HIV بر سلامت روان و منابع موجود برای کمک به خود، سلامت و رفاه کلی اش را بهتر مدیریت کند.

HAND علامت اختصاری طیف وسیعی از عوارض عصبی ناشی از عفونت HIV است. اگر چه در حال حاضر درمانی برای HAND وجود ندارد، درمان ضد رترو-ویروسی ترکیبی (antiretroviral therapy) تنها گزینه شناخته شده در پیشگیری یا تاخیر در پیشرفت HAND است.

سه نوع اصلی HAND عبارتند از:

اختلالات عصبی شناختی بدون علامت (ANI) زمانی تشخیص داده می شود که آزمایشات نشان دهنده نقص مرتبط با HIV در عملکرد شناختی باشند، اما عملکرد روزانه تحت تاثیر قرار نگرفته است.

اختلال عصبی شناختی خفیف (MND) زمانی تشخیص داده می شود که آزمایشات نشان دهنده نقص مرتبط با HIV در عملکرد شناختی باشند، و عملکرد روزانه تا حدی تحت تاثیر قرار گرفته باشد.

زوال عقل مرتبط با HAD -HIV زمانی تشخیص داده می شود که آزمایشات نشان دهنده نقص مشخص در عملکرد شناختی، به ویژه در یادگیری اطلاعات جدید، پردازش اطلاعات، و توجه یا تمرکز باشند. این اختلال به طور قابل توجهی توانایی بیمار در انجام وظایف روزمره در محل کار، خانه و فعالیت های اجتماعی را محدود می کند.

اگرچه بخش قابل توجهی از افراد مبتلا به HIV به نوع خفیف HAND دچار می شوند، اما پیشرفت قابل توجهی در درمان این عارضه صورت گرفته است. از زمان شروع اپیدمی، موارد شدید HAND در حال کاهش بوده و شدید ترین نوع آن HAD بسیار نادر است. اکثریت افراد ناهنجاری های خفیف تری را در حافظه و شناخت تجربه می کنند.

پزشکان متخصص بعد از حذف دقیق سایر علل احتمالی علائم می توانند ابتلا به HAND را تشخیص دهند. برای انجام این کار به انجام یک آزمایش و گرفتن سابقه عصبی بیمار، آزمایش عصب شناختی، MRI مغزی و گاهی اوقات پونکسیون نخاعی برای ارزیابی مایع مغزی نخاعی جهت کسب اطلاعات مربوط به ماهیت و شدت HAND نیاز است. 

تحقیقات نشان می دهند که برای دستیابی به بهترین نتایج، درمان HIV باید به محض تشخیص عفونت آغاز شود. پس از تشخیص، عفونت HIV با استفاده از ترکیبی از داروها تحت عنوان درمان ضد رترو-ویروسی (ART) درمان می شود. تعهد مناسب به رژیم های درمانی تجویزی مانند مصرف داروها طبق تجویز پزشک، برای کنترل ویروس و دستیابی به سرکوب کامل ویروس ها اهمیت بالایی دارد. تعهد مناسب می تواند دشوار باشد اما برای کمک به افراد مبتلا به HIV/ایدز، استراتژی های زیادی ابداع شده است.

شروع درمان ضد رترو-ویروسی نیز می تواند به طرق مختلف بر سلامت روان تأثیر بگذارد. گاهی استفاده از درمان ضد رتروویروسی می تواند اضطراب بیمار را کاهش دهد، زیرا دانستن اینکه فرد مراقبت خودش هست، به او حس امنیت می دهد. با این حال، کنار آمدن با واقعیت زندگی با یک بیماری مزمن می تواند چالش برانگیز باشد. افسردگی یکی از شایع ترین عوارض سلامت روان است که در فرد مبتلا به HIV درست همانند جمعیت عادی مردم دیده می شود. به علاوه برخی داروهای ضد رتروویروسی (ART) می توانند باعث بروز علائم افسردگی، اضطراب و اختلال در خواب شوند و ممکن است موجب تشدید برخی بیماری های سلامت روان گردند. 

به دلایل فوق الذکر، صحبت با پزشک عمومی درباره وضعیت سلامت روانتان اهمیت دارد. صحبت درباره سلامت روان باید همواره بخشی از ارزیابی کامل بالینی پیش از شروع داروهای ضد رترو-ویروسی باشد. در طول دوره درمان، با تیم درمانی خود درباره سلامت روانتان صحبت کنید. درباره هر گونه تغییر در افکار، احساساتتان نسبت به خودتان و زندگی به طور کلی، با متخصص مربوطه صادق باشید. در صورتی که به مصرف الکل یا هر گونه ماده مخدر اعتیاد دارید، با متخصص درمانی خود در این باره صحبت کنید تا در صورت لزوم شما را به مرکز درمانی مناسب ارجاع دهد. 

در عین حال، مصرف هر گونه داروی تجویز شده یا داروی بدون نسخه شامل هر گونه داروی روانپزشکی را به اطلاع متخصص درمانی مربوطه برسانید. برخی از این داروها با داروهای ضد رترو-ویروسی تداخل دارند. 

در صورتیکه پس از مطالعه موارد فوق به برگزاری یک جلسه مشاوره روانشناسی آنلاین، با یکی از متخصصین مشاور سیمیآروم نیاز دارید، میتوانید از طریق لینک زیر درخواست خود را ثبت نمایید. تمامی اساتید و مشاوران فعال در سیمیآروم از برجسته ترین مشاوران ایران می باشند.

رزرو وقت مشاوره

بازگشت