اختلالات اشتها (Eating Disorders)

دیدگاه رایجی وجود دارد که اختلالات اشتها در واقع نوعی انتخاب در سبک زندگی هستند. این دسته اختلالات در واقع بسیاری جدی هستند و در برخی موارد بیماری های مرگباری هستند که می توانند باعث اختلالات شدید در رفتارهای غذایی فرد شوند. وسواس نسبت به غذا، وزن بدن، و شکل آن می تواند نشانه ای از اختلال اشتها باشد. برخی از رایج ترین این اختلالات عبارتند از بی اشتهایی عصبی (Anorexia Nervosa)، پرخوری عصبی (Bulimia Nervosa) و اختلال پرخوری افراطی (Binge-Eating Disorder).

اختلال بی اشتهایی عصبی (Anorexia Nervosa):

افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی، حتی در شرایطی که به طرز خطرناکی دچار کمبود وزن هستند، بز هم خود را دچار اضافه وزن می بینند. این گونه افراد خود را دائما وزن می کنند، به شدت میزان غذای مصرفی خود را محدود می کنند، و مقدار بسیاری کمی از صرفا برخی مواد غذایی را مصرف می کنند. اختلال بی اشتهایی عصبی در بین تمام دیگر اختلالات روانی دارای بالاترین نرخ مرگ و میر است. بسیاری از زنان و مردان جوان مبتلا به این اختلال از عوارض مرتبط با گرسنگی می میرند، و عده ای دیگر در اثر خودکشی جان خود را از دست می دهند. در زنان، خودکشی در افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی بسیار رایج تر از دیگر اختلالات روانی است.

علائم بیماری عبارتند از:

  • مصرف بسیار محدود مواد غذایی
  • لاغری شدید (شکنندگی)
  • پیگیری سخت گیرانه لاغری و عدم تمایل به حفظ وزن طبیعی یا سالم
  • ترس شدید از افزایش وزن
  • تصویر تحریف شده از بدن، عزت نفس بسیار وابسته به وزن و شکل بدن یا انکار پایین بودن بیش از حد وزن بدن

سایر علائم ممکن است با گذشت زمان پدیدار شوند، که عبارتند از:

  • کاهش تراکم استخوان (استئوپنی یا پوکی استخوان)
  • کم خونی خفیف، تحلیل عضلانی و ضعف
  • مو و ناخن شکننده
  • پوست خشک و زرد
  • رشد موی ریز در تمام بدن (لانوگو یا موی کرک مانند)
  • یبوست شدید
  • فشار خون پایین، کاهش نرخ تنفس و ضربان قلب
  • آسیب به ساختار و عملکرد قلب
  • آسیب مغزی
  • نارسایی چند ارگان بدن
  • کاهش درجه حرارت داخلی بدن، که موجب احساس مداوم سرما در فرد می شود
  • بی حالی، تنبلی یا احساس خستگی تمام وقت
  • ناباروری

اختلال پرخوری عصبی (Bulimia Nervosa):

افراد مبتلا به پرخوری عصبی دچار اپیزودهای مکرر مصرف مقدار بسیار زیادی از غذا می شوند و احساس می کنند بر این اپیزودها کنترلی ندارند. این نوع پرخوری با رفتارهایی همراه است که به دنبال جبران پرخوری هستند، برای مثال استفراغ اجباری، استفاده بیش از حد از ملین ها یا دیورتیک، روزه گرفتن، ورزش بیش از حد، و یا ترکیبی از این رفتارها. برخلاف بی اشتهایی عصبی، افراد دچار پرخوری عصبی معمولا وزن نسبتا سالم یا طبیعی خود را حفظ می کنند. 

علائم این اختلال عبارتند از:

  • التهاب و گلو درد مزمن
  • تورم غدد بزاق در ناحیه گردن و فک
  • فرسایش مینای دندان و حساسیت و پوسیدگی شدید دندان ها به دلیل تماس زیاد با اسید معده
  • اختلال ریفلاکس اسید و دیگر مشکلات گوارشی
  • ناراحتی و تحریک روده ناشی از سوءمصرف ملین ها
  • کم آبی شدید ناشی از استفراغ و اسهال
  • عدم تعادل الکترولیتی (سطوح پایین و یا خیلی زیاد سدیم، کلسیم، پتاسیم و سایر مواد معدنی) که می تواند منجر به سکته مغزی یا حمله قلبی شود

اختلال پرخوری افراطی (Binge-Eating Disorder):

افراد مبتلا به اختلال پرخوری افراطی کنترل خود را روی مصرف مواد غذایی از دست می دهند. برخلاف پرخوری عصبی، دوره های مصرف بیش از حد غذا در این اختلال با استفراغ، ورزش بیش از حد یا روزه همراه نیست. در نتیجه افراد مبتلا به اختلال پرخوری افراطی اغلب دچار اضافه وزن یا چاقی هستند. اختلال پرخوری افراطی شایع ترین اختلال خوردن در ایالات متحده است.

علائم عبارتند از:

  • خوردن مقادیر غیرمعمول غذا در یک بازه زمانی مشخص
  • غذا خوردن حتی در زمان سیری یا عدم گرسنگی
  • سریع غذا خوردن در دوره های پرخوری
  • غذا خوردن تا زمانی که فرد به طرز ناراحت کننده ای احساس سیری می کند
  • غذا خوردن در تنهایی یا به صورت مخفیانه برای پیشگیری از حس خجالت
  • احساس گناه، شرمساری یا گناه به دلیل غذا خوردن
  • رژیم گرفتن مداوم، احتمالا بدون کاهش وزن

اختلالات خوردن اغلب در طول سال های نوجوانی یا اوایل جوانی ظاهر می شوند، اما ممکن است کودکان یا بزرگسالان نیز به آن دچار شوند. این دسته اختلالات در هر دو جنس دیده می شوند اما نرخ ابتلا به آن در زنان بیشتر از مردان است. همانند زنانی که دچار اختلالات خوردن هستند، مردان نیز ممکن است تصویر تحریف شده ای از بدن خود داشته باشند. برای مثال مردان ممکن است دچار مرض بدنسازی یا بدریخت انگاری عضلانی (Muscle Dysmorphia) شوند که نوعی اختلال با مشخصه تمایل شدید برای عضلانی شدن است. 

محققان دریافته اند که اختلالات خوردن در اثر تعامل پیچیده ای از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی، رفتاری، روانی و اجتماعی ایجاد می شوند. محققان با استفاده از آخرین تکنولوژی ها و اطلاعات علمی به دنبال درک بهتر اختلالات خوردن هستند.

یکی از این رویکردها شامل مطالعه ژن های انسانی است. اختلالات خوردن در خانواده به ارث می رسند. محققان تلاش می کنند تا تغییرات DNA مرتبط با افزایش خطر ابتلا به اختلالات خوردن را شناسایی کنند.

مطالعات تصویربرداری مغز نیز درک بهتری از اختلالات خوردن ارائه می دهند. به عنوان مثال، محققان به اختلافاتی در الگوهای فعالیت مغزی زنان مبتلا به اختلالات خوردن در مقایسه با زنان سالم رسیده اند. این نوع تحقیقات می توانند به توسعه روش های جدید تشخیصی و درمان اختلالات خوردن کمک کنند.

تغذیه مناسب، کاهش فعالیت های ورزشی بیش از اندازه و توقف رفتارهای تخلیه معده و روده اصول و پایه های درمان را شکل می دهند. برنامه درمانی بر اساس نیازهای فردی طراحی می شوند و ممکن است شامل یک یا چند روز زیر شوند:

  • روان درمانی فردی، گروهی و/یا خانوادگی
  • مراقبت و معاینات پزشکی
  • مشاوره تغذیه
  • دارو درمانی

روان درماني

روش های روان درمانی مانند درمان مبتنی بر خانواده، رویکرد مادسلی (Maudsley Approach)، که در آن والدین نوجوانان مبتلا به بی اشتهایی عصبی مسئولیت تغذیه فرزندان خود را بر عهده می گیرند، به شدت در کمک به افزایش وزن بیمار و بهبود عادات و علایق غذایی وی موثر شناخته شده اند. 

برای کاهش یا از بین بردن رفتارهای پرخوری و تخلیه معده و روده، بیمار ممکن است تحت رفتار درمانی شناختی (CBT) قرار گیرد، که نوع دیگری از روان درمانی است که به فرد کمک می کند تا نحوه شناسایی الگوهای تحریف شده یا غیر مفید را بیاموزد و باورهای نادرست خود را تغییر دهد.

دارو درمانی:

شواهد تحقیقاتی نشان می دهند که داروهایی مانند داروهای ضد افسردگی، ضد روانپریشی یا تثبیت کننده های خلق و خو نیز ممکن است در درمان اختلالات خوردن و سایر بیماری های همراه با آن مانند اضطراب یا افسردگی مفید باشند. برای دریافت آخرین اطلاعات در مورد هشدارها، راهنمای دارویی بیمار یا داروهای تایید شده، می بایست از روانپزشک متخصص مشورت بگیرید.

در صورتیکه پس از مطالعه موارد فوق به برگزاری یک جلسه مشاوره روانشناسی آنلاین، با یکی از متخصصین مشاور سیمیآروم نیاز دارید، میتوانید از طریق لینک زیر درخواست خود را ثبت نمایید. تمامی اساتید و مشاوران فعال در سیمیآروم از برجسته ترین مشاوران ایران می باشند.

رزرو وقت مشاوره

بازگشت