مهاجرت بسیار چالش برانگیز است. این چالش به خصوص زمانی که تنها نیستید، بیشتر می شود. آماده کردن کودک برای شرایط متفاوت مهاجرت برای سلامت روان او اهمیت زیادی دارد و به شروع بهتر زندگی در کشور غریب کمک می کند. توجه به تبعات روانی مهاجرت در بازه های سنی کودکان و برخورد مناسب با شرایط کودک به تطابق بهتر آنها با شرایط کمک می کند.

تبعات روانی مهاجرت در بازه های سنی کودکان:

نوزادان و نوپایان:

مهاجرت در این سن هیچ گونه تبعات منفی روانی بر کودک ندارد. کودکان بسیار کوچک، کمتر از 5 سال، هنوز به طور کامل به خانواده وابسته اند. مهاجرت با کودک در این سن، مشکل قابل توجهی را برای خانواده و فرزند ایجاد نمی کند، زیرا کودک هنوز به فردیت نرسیده است. در کودکانی که رابطه نزدیکی با پدربزرگ یا مادربزرگ خود دارند، دلتنگی برای عزیزان حتی در این سن هم دیده می شود، اما استفاده از تکنولوژی مانند اسکایپ می تواند به رفع دلتنگی و تطابق سریع تر کودک با شرایط جدید کمک کند.

مهدکودک تا 12 سالگی:

مهاجرت در این سن از نظر یادگیری زبان خارجی با چالش های زیادی رو به رو نیست. تحقیقات نشان می دهد که یادگیری زبان دوم در سن نوپایان تا 12 سالگی سریع انجام می گیرد. همچنین تطابق با شرایط جدید در این سن راحت تر انجام می شود. با این حال در حدود سن 8 سالگی، کودک در حال شکل دهی به «خود» است. هر چند کودک هنوز به واحد خانواده وابسته است اما در حال شکل دهی به علایق، ترس ها و احساسات خود است. از سوی دیگر، کودک در حال شکل دهی به روابط دوستی است. به همین دلیل، برای مهاجرت با کودک در این سن باید انتظار شکایت و بی علاقگی بیشتری را داشت.

برای مهاجرت با کودک بین 8 تا 12 سال، با او درباره آینده پیش رو صحبت کنید. جزئیات بیشتری از سبک زندگی آینده خانواده در اختیار او قرار دهید. به او کمی احساس قدرت و کنترل دهید و در مورد برخی مسائل از او نظرخواهی کنید، مانند وسایلی که می خواهد با خود بیاورد، نحوه چیدمان اتاق جدید، یا حتی انتخاب بین چند مدرسه خوب خارجی و برخی دیگر. در این سن کودک برای دوستان خود دلتنگی می کند. زمان بیشتری را به او اختصاص دهید و سعی کنید از طریق رسانه های اجتماعی ارتباط او را با دوستان قدیمی اش حفظ کنید. در عین حال، با ثبت نام در کلاس های جدید، به تطابق او با جامعه جدید کمک کنید.

نوجوانان:

تبعات روانی مهاجرت در بازه های سنی کودکان متفاوت است. اما شاید یکی از سخت ترین دوره های سنی برای مهاجرت، نوجوانی باشد. در این سن اگر والدین به قدر کافی با فرزند خود درباره مهاجرت صحبت نکنند و او را در اتفاقات مشارکت ندهند، باید منتظر دلخوری و لحظات دشوار زیادی باشند. نوجوانان خود را یک فرد بالغ می دانند. از این رو، پیش بینی عکس العمل آنها نسبت به مهاجرت دشوار است. برخی با آن بسیار راحت برخورد می کنند و برخی دیگر از آن یک غول ترسناک می سازند.

نوجوان شما در این سن، قادر به درک این نکته هست که سکونت در کشور جدید با فرصت های بهتری همراه است، اما در عین حال مسائلی مانند ارتباط عمیق با گروه های دوستی، عدم آشنایی با زبان دوم، شوک فرهنگی و ایجاد شبکه دوستی و اجتماعی در آنها تردید ایجاد می کند.

به عنوان والدین مهاجر، باید همواره بر جنبه های مثبت کل این روند تمرکز داشته باشید و در برابر تردیدها، سوالات و حتی تسلیم شدن های فرزند خود صبور باشید.

برای پیشگیری از تبعات روانی مهاجرت در بازه های سنی کودکان و بروز افسردگی در آنها، با فرزند خود در مورد انتظاراتش صحبت کنید. به او اطمینان دهید که به صورت خانوادگی می توانید چالش های پیش رو را حل کنید. به علاوه از یک مشاور نیز می توانید برای کمک به آرامش ذهنی فرزند خود و رفع تردیدهای او کمک بگیرید. مهاجرت در این سن برای فرزند شما ماجراجویی خوبی خواهد بود.

مهاجرت با لحظات زیادی از نگرانی، غم و اندوه، شوک فرهنگی، ترس از یادگیری زبان جدید و پذیرش فرهنگ خارجی همراه است. به طور کلی، هرچه مهاجرت در سن پایین تری انجام گیرد، تبعات روانی مهاجرت در کودکان کمتر خواهد بود. کودکان در سن پایین توان تطبیق پذیری، یادگیری، و دوست یابی بیشتری دارند. انتظار بروز مسائلی مانند افسردگی، انزوا از اجتماع، غم غربت و شوک فرهنگی در نوجوانان و جوانان بیشتر است.

با این حال، برخورد شما به عنوان والدین با این مسئله در عبور سالم از این چالش تعیین کننده است. در این دوره انتظار می رود که به فرزند خود به طور فعال گوش دهید و پاسخی برای تمام سوالات او داشته باشید. او را در نگرانی رها نکنید و به او نگویید «خودت خواهی فهمید!» یا «خودت تجربه می کنی».

از سوی دیگر، سطح هوش اجتماعی و عاطفی فرزند شما در واکنش او به مسئله مهاجرت تاثیرگذار خواهد بود. برای یک نوجوان توان خواه 15 ساله، همین که در هر جایی از دنیا با والدینش باشد کافی است. اما مهاجرت برای نوجوانی که شبکه دوستی گسترده ای دارد و علایق خاصی در او شکل گرفته است دشوارتر است.

برای پیشگیری از تبعات روانی مهاجرت در بازه های سنی کودکان و نوجوانان، نحوه خداحافظی با دوستان و وطن، حفظ ارتباط با عزیزان، نحوه تطبیق پذیری در کشور جدید، مرکز آموزشی جدید، و یافتن مکان های تفریحی همسو با علایق پیشین فرزند شما اهمیت زیادی دارند.

در مطالب بعدی، شما را با روش های کمک به سازگار شدن کودک با محیط جدید پس از مهاجرت آشنا خواهیم کرد.