تعادل بین زندگی و شغل به معنی یافتن راهی برای اولویت دهی به کار در عین اولویت دهی به زندگی شخصی خارج از محیط کاری است. نسبت برقراری این تعادل در هر فرد متفاوت است و یکی از رایج ترین مشکلات در زندگی افراد است. گاهی ممکن است متوجه شوید که چالش های کاری بر روابط خانوادگی تاثیر گذاشته است. اگر متوجه تاثیر منفی استرس شغلی بر روابط خانوادگی خود شده اید، از این مدل برای درک چرایی آن کمک بگیرید.

پیش از آن بهتر است دو نوع تعارض شغل- زندگی را بررسی کنیم که اغلب افراد ممکن است تجربه کنند.

تعارض شغل-خانواده:

زمانی رخ می دهد که فشارهای نقش فرد در محیط کار مانع از کارکرد صحیح وی در خانه می شود. برای مثال اگر برای تکمیل یک پروژه چند شب تا دیروقت کار کنید، دیگر در منزل انرژی کافی برای انجام هیچ فعالیتی را نخواهید داشت. این نوع تعارض بیشتر در مورد افرادی با شخصیت های جاه طلب، سازمان یافته، با انرژی، رقابت طلب و عجول رخ می دهد. تعارض شغل-خانواده موجب بروز روابط خصمانه بین همسران و کاهش رضایت از زندگی زناشویی می شود.

تعارض خانواده-شغل:

زمانی رخ می دهد که نقش فرد در خانه با کار وی تداخل پیدا می کند. برای مثال زمانی که مریضی فرزند مانع از حضور پدر یا مادر در محل کار می شود.

مدل های مرتبط:

دو مدل سر ریز و متقاطع راهی برای بررسی تاثیر منفی استرس شغلی بر روابط خانوادگی است. هر دو مدل دلیل و نحوه ورود استرس شغلی به محیط خانه را توضیح می دهند.

مدل سر ریز:

زمانی رخ می دهد که استرس شغلی را با خود به خانه می آورید و در حالی که مشغول فعالیت در خانه هستید، همچنان مسائل و نگرانی های شغلی خود را نشخوار می کنید. مدل سر ریز یک تجربه فردی است. ایده اصلی این است که هرگز کار را در محل کار رها نمی کنید؛ بلکه به بهای رها کردن توجه به خانه و خانواده همواره روی شغل خود متمرکز هستید.

مدل متقاطع:

زمانی رخ می دهد که استرسی که به خانه آورده اید روی همسرتان و رابطه عاشقانه شما تاثیر می گذارد. در اینجا استرس شغلی شما به طور کامل به شخص دیگری منتقل می شود. این امر از طریق انتقال احساسات منفی، نگرانی ها و خستگی ها به فرد دیگر انجام می شود. این مدل یک روند تعاملی بین دو نفر است.

تاثیر منفی استرس شغلی بر روابط خانوادگی:

مدل سر ریز در نهایت به مدل متقاطع می انجامد. در حالت سر ریز تنها یک نفر استرس دارد و آن را با خود به خانه می آورد. در مدل متقاطع این استرس به فرد دیگر هم منتقل می شود. به طور کلی، تقاضاهای شغلی بر رضایت فرد از زندگی تاثیر می گذارند. به عبارت دیگر تقاضای شغلی بیشتر باعث افزایش تعارض شغل-خانواده می شود که در نهایت بر رضایت از زندگی فردی تاثیر می گذارد.

خوشبختانه تاثیر منفی استرس شغلی بر روابط خانوادگی در همه افراد دیده نمی شود. مدل سر ریز و متقاطع نشان می دهد که مسیر مثبتی هم می تواند در این میان رخ دهد. تجارب مثبت شغلی باعث رضایت فرد شاغل می شوند. همین رضایت می تواند به خانه منتقل شده و موجب افزایش رضایت همسر نیز به شکل مثبت شود. مدل فوق نشان می دهد که جنبه های مثبت و منفی شغل چگونه می توانند بر روابط شخصی و زندگی مشترک فرد تاثیر بگذارند.