افسردگی دوره بارداری یا پری ناتال شرایطی است در دوره بارداری و پس از زایمان در مادر دیده می شد. بسیاری از افراد از افسردگی پس از زایمان باخبر هستند، اما کمتر کسی می داند که مادر ممکن است از دوره بارداری دچار این عارضه شود.

تفاوت بین افسردگی پس از زایمان و گرفتگی خلق پس از زایمان (baby blues) چیست؟

گرفتگی خلق پس از زایمان به دوره کوتاهی از بدخلقی عاطفی و پریشانی در مادر از سه تا ده روز پس از زایمان گفته می شود. این عارضه حدود 85 درصد از مادران را درگیر می کند. طبیعی است که پس از زایمان و تولد نوزاد، مادر احساس پریشانی عاطفی و خستگی داشته باشد. این حالت به خصوص در شرایطی رایج تر است که تقاضای زیادی از نظر توجه و زمان، همراه با بی خوابی، وجود داشته باشد. هر چند گرفتگی خلق پس از زایمان آزاردهنده است، ذکر این نکته ضروری است که این عارضه دوام زیادی ندارد و معمولا ظرف چند روز از بین می رود و کاملا قابل مدیریت است.

با این حال، حدود 10 تا 15 درصد از مادران دچار افسردگی عمیق تر و طولانی تری تحت عنوان افسردگی پس از زایمان می شوند. این حالت ظرف شش هفته پس از تولد نوزاد رخ می دهد و ممکن است به تدریج یا به طور ناگهانی بروز کند. شدت عارضه می تواند خفیف تا شدید باشد.

نشانه ها و علائم:

بروز این علائم در فرد دیده می شود:

  • احساس غم و اندوه
  • پریشانی بدون دلیل روشن
  • احساس بی ارزش بودن
  • احساس درماندگی نسبت به آینده
  • خستگی
  • احساس ناتوانی در تطبیق پذیری
  • تحریک پذیری و خشم
  • احساس گناه
  • از دست دادن تمرکز
  • اختلال در خواب
  • کاهش اشتها
  • فقدان علاقه به رابطه جنسی
  • داشتن افکار مربوط به مرگ
  • احساس خشم یا بی تفاوتی نسبت به همسر
  • احسای خشم یا بی تفاوتی نسبت به نوزاد

درمان افسردگی پس از زایمان:

درمان های زیر برای مادر ارائه می شود:

درمان از طریق گفتگو:

برای مثال ممکن است رفتار درمانی شناختی (CBT) یا درمان بین فردی (IPT) به عنوان درمان های کوتاه مدت توصیه شوند.

دارودرمانی:

رایج ترین داروهای تجویز شده برای این عارضه داروهای ضدافسردگی هستند. برای اطلاع از عوارض دارویی در دوره بارداری و شیردهی با پزشک خود مشورت کنید.

ترکیبی از هر دو:

بسیاری از بیماران گزارش کرده اند که دریافت دارو در کنار گفتگو درمانی به آنها کمک بیشتری کرده است. برخی دیگر، دریافت یکی از این درمان ها را مفیدتر دانسته اند. ممکن است پزشک توصیه کند که تا زمان دریافت مشاوره و روان درمانی یا درمان از طریق گفتگو، برای کنترل شرایط سلامت روان خود، دارو مصرف کنید.

در شرایطی که افسردگی در مادر بسیار شدید باشد، و به سایر روش های درمانی پاسخ ندهد، ممکن است پزشک استفاده از الکتروشوک درمانی (ECT) را توصیه کند. از آنجا که این روش بسیار سریع جواب می دهد، ممکن است پزشک برای تسریع روند درمان و پیوند مادر با کودک استفاده از آن را توصیه کند.