هفته های پس از زایمان، به خصوص اگر کودک پیش از موعد به دنیا آمده باشد، لحظات پر از استرس و اضطرابی را برای والدین به همراه دارد. زایمان زودرس از علل مهم مرگ و میر در نوزادان است و بسیاری از نوزادان نارس دچار مشکلات سلامتی می شوند. تحقیقات نشان می دهند که احتمال افسردگی در والدین نوزادان نارس ده برابر والدین نوزادانی است که سر موعد به دنیا آمده اند.

نوزادانی که پیش از موعد به دنیا آمده اند، کاملا رشد نکرده اند و اغلب دچار مشکلات تنفسی و اشکال در دریافت تغذیه می شوند که این برای والدین بسیار استرس زا است.

بالاتر از خستگی والدین که پس از یک زایمان زودرس رایج است، بسیاری از افراد دچار غم، اندوه و اضطراب شدید می شوند برای برخی از والدین، تحمل لحظات پس از زایمان دشوار است و ادامه زندگی روزمره را برای آنها دشوار می کند.

یافته ها نشان می دهد که بروز نگرانی در هفته های پس از زایمان طبیعی است، اما لازم به ذکر است که برخی اوقات نگرانی با گذشت زمان تشدید می شود.

برای بسیاری از والدین تمرکز بر نیازهای خود بعد از تولد یک نوزاد، به خصوص یک نوزاد نارس، دشوار است. این امر قابل درک است، اما شما برای مراقبت صحیح از یک نوزاد ضعیف به انرژی بیشتری نیاز دارید.

علائم افسردگی در والدین نوزادان نارس:

  • احساس خستگی، عدم وجود علاقه و انگیزه برای بودن کنار نوزاد یا احساس لذت از داشتن او
  • احساس گناه یا بی لیاقتی در نگهداری از نوزاد، احساس بیچارگی
  • عزت نفس پایین، نفرت از خود، نیاز به حمایت دیگران
  • احساس خشم و تحمل نداشتن دیگران، به خصوص همسر و نوزاد
  • احساس ناتوانی در انجام کارها حتی کارهای ساده
  • بی خوابی یا پرخوابی
  • بی اشتهایی و از دست دادن وزن
  • اشکال در تمرکز و تصمیم گیری
  • در موارد نادر، هذیان و توهم

لازم به ذکر است که داشتن علائم فوق لزوما به معنی افسردگی در والدین نوزادان نارس نیست. همه اینها می توانند به دلیل خستگی، استرس و فقدان خواب باشد. شاید گیج شده اید و می پرسید پس چطور باید ابتلا به افسردگی را در خود تشخیص دهید؟

فرق افسردگی در والدین نوزادان نارس با شرایط معمول آن است که والدین عادی در کنار استرس برای سلامت نوزاد خود، لحظات شادی را نیز تجربه می کنند، اما احساسات والدین افسرده یک نوزاد نارس دائما یکسان است و اغلب خموده هستند. در صورتی که به صورت مداوم دچار علائم فوق هستید، با روانشناس یا مشاور تماس بگیرید.

تاخیر در واکنش نسبت به زایمان زودرس:

در برخی موارد، والدین در ابتدا احساس خوبی دارند و چند روز یا چند ماه بعد دچار احساس خستگی، غم و استرس می شوند. عوارض تجربه یک زایمان دشوار ممکن است ماه ها و حتی سال ها در یک نفر باقی بماند. در این شرایط، باید به دنبال دریافت کمک تخصصی برآیید.

دلایل ابتلا به افسردگی در والدین نوزادان نارس:

مدتی طول می کشد تا مغز شما تمامی وقایع را بررسی کند و آنها را بپذیرد. زمانی که چیزی را بپذیرید، به این معنی نیست که دیگر دچار درد و ناراحتی نخواهید شد، اما آرام تر خواهید شد و می توانید به امور بهتر فکر کنید. افسردگی در والدین نوزادان نارس به دلایل مختلفی رخ می دهد، از جمله:

  • از دادن فرصت های شیرین برنامه ریزی شده، مانند جشن پیش از زایمان، عکس های بارداری، تجربه اولین شیردهی یا تماس نزدیک با نوزاد
  • اگر نوزاد در NICU باشد، فقدان یک جای راحت و محیط خانه که بتوانید به راحتی از او مراقبت کنید، احساس نبود حریم شخصی و قدرت  کنترل اوضاع به شما حس بدی می دهد
  • درک نکردن و تجربه نشدن شرایط شما توسط دیگران
  • به هم ریختن شرایط پیشین زندگی، مانند شغل، زندگی اجتماعی، خواب کامل شبانه
  • نگرانی در مورد سلامت نوزاد در طولانی مدت و احتمال ابتلا به معلولیت
  • احساس بی عدالتی- چرا این اتفاق برای من و نه دیگران افتاد
  • مرگ نوزاد؛ هر چند این امر نادر است، اما می تواند آسیب روحی شدیدی به والدین بزند.

نکات مفیدی برای غلبه بر افسردگی در والدین نوزادان نارس:

  • به احساسات خود توجه کنید و آن را نادیده نگیرید.
  • به دنبال کمک برآیید. با کسی در مورد احساسات خود صحبت کنید.
  • در صورتی که نحوه کنار آمدن همسرتان با شرایط متفاوت است، او را درک کنید.
  • زمان کافی با نوزاد خود صرف کنید. نزدیک شدن به نوزاد سلامت روان و احساسات شما را تقویت می کند.
  • اجازه دهید دیگران نیز در نگهداری از نوزاد به شما کمک کنند تا شما استراحت کنید.
  • در مورد نگهداری از نوزاد نارس، اطلاعات کافی کسب کنید تا احساس اعتماد به نفس و امنیت داشته باشید.
  • با کسی که تجربه مشابهی دارد، صحبت کنید.
  • هر زمان که دچار استرس شدید، حتی در ساعات نیمه شب، با NICU تماس بگیرید.
  • از خود مراقبت کنید. غذای خوب و کافی بخورید و تا حد امکان استراحت کنید. از مصرف الکل و کافئین خودداری کنید.
  • هر روز زمانی را به خود اختصاص دهید، حتی اگر چند دقیقه باشد. برای مثال، نفس های عمیق بکشید، به موسیقی مورد علاقه خود گوش دهید یا به یک پیاده روی کوتاه در اطراف بیمارستان بروید.
  • موفقیت و پیشرفت فرزند خود را جشن بگیرید. شاید او خیلی ضعیف و ناتوان در دستگاهی در NICU خوابیده باشد، اما در حال مبارزه برای زندگی است. چیزهای زیادی وجود دارد که از او حس خوبی بگیرید.

نکات مفیدی برای خانواده و دوستان نزدیک:

به عنوان افراد فامیل و دوستان نزدیک، نه تنها نگران شرایط نوزاد، بلکه شرایط و احساسات والدین او نیز هستید. در این گونه شرایط، نکات زیر می توانند به شما کمک کنند:

  • به والدین نوزاد پیشنهاد کمک کردن در کارهای ساده، مثل خرید خانه، مراقبت از خانه، آوردن لباس و مایحتاج را بدهید.
  • سری به بیمارستان بزنید و پیشنهاد دهید که ساعتی را از نوزاد مراقبت کنید تا والدین کمی استراحت کنند.
  • گاهی کلمات نمی توانند احساسات شما را بیان کنند. گوش کردن به والدین نگران در این مواقع کافی است.
  • خرید هدیه کار خوبی است و می تواند لبخند را به یک صورت نگران بازگرداند.

هر چند بروز استرس، افسردگی و اضطراب در این دسته والدین طبیعی است، اما به یاد داشته باشید که سلامت روانی به اندازه سلامت جسمی شما اهمیت دارد. در صورتی که پس از زایمان زودرس لحظات سختی را می گذرانید، برای تماس با روانشناس یا مشاور تردید نکنید. متخصصان روانشناسی مادران باردار می توانند از شما حمایت کنند و درمان مناسبی را برای شما تعیین کنند.