تمام نوجوانان گاهی دچار اضطراب می شوند. اضطراب در واقع واکنش طبیعی به استرس است و گاهی به نوجوان برای حل شرایط بد یا خسته کننده کمک می کند. برای بسیاری از نوجوانان، چیزهایی مانند حرف زدن جلوی جمع، امتحانات نهایی، رقابت های ورزشی مهم یا حتی دوست یابی باعث اضطراب می شوند. اضطراب واکنش طبیعی به استرس است، اما گاهی آنچه طبیعی به نظر می رسد، ممکن است نشانه ای از ابتلا به اختلال اضطرابی شدید باشد. از این رو، شناخت اضطراب در نوجوانان اهمیت دارد.

اضطراب باعث افزایش ضربان قلب و تعریق می شود. این نشانه ها جز پاسخ طبیعی مغز به احساس اضطراب است. در برخی از نوجوانان، اضطراب می تواند فراتر از این نشانه های معمول برود و روابط خانوادگی و دوستانه آنها، شرکت در فعالیت های فوق برنامه، و حتی کار کلاسی را تحت تاثیر قرار دهد. زمانی که احساس اضطراب با زندگی روزمره تداخل پیدا می کند، وجود اختلال اضطرابی باید در نظر گرفته شود.

با توجه به آنکه نوجوانان در دوره رشد خود انواع تغییرات جسمی و عاطفی را تجربه می کنند، تشخیص اختلال اضطراب در نوجوانان دشوار است. بسیاری از نشانه های هشدار به شکل نوجوانی عادی به نظر می رسند که تحت تاثیر هورمون های خود قرار دارد.

علل اضطراب در نوجوانان:

هر چیزی در طول روز می تواند موجب اضطراب نوجوان شود، علل زیر رایج هستند:

  • فشار در مدرسه و شرایط تحصیل نوجوان
  • تغییرات جسمانی
  • ورود به زندگی اجتماعی
  • شرایط نامطلوب خانواده شامل انتظارات غیر منطقی والدین، اختلاف بین والدین، مریضی یکی از اعضای خانواده و غیره
  • شرایط بد مالی خانواده
  • رویدادهای ناگوار مانند مرگ یکی از نزدیکان و آشنایان، طلاق، تصادف، تعرض جنسی و جسمی
  • تغییرات بزرگ در زندگی مانند مهاجرت، اضافه شدن یک فرد جدید به خانواده مانند ناپدری یا نامادری
  • روابط احساسی و عاشقانه
  • عزت نفس کم
  • فشار همسالان برای کشیدن شدن به سمت تجربه های جدید مانند سیگار و الکل
  • رقابت ناسالم با دوستان یا خواهر و برادر
  • اشکال در مدیریت زمان برای انجام وظایف مختلف

برای تشخیص بهتر، نشانه های اضطراب در نوجوانان را زیر نظر داشته باشید:

تغییرات عاطفی:

در حالی که برخی نوجوانان مضطرب دچار اضطراب فراگیر می شوند، نشانه های اضطراب در برخی دیگر پنهان تر است:

  • احساس تحریک شدن
  • تحریک پذیری
  • دشواری در تمرکز
  • بی قراری
  • فوران ناگهانی خشم

تغییرات اجتماعی:

اضطراب می تواند دوستی ها را تحت تاثیر قرار دهد. اگر یک باره و به طور ناگهانی متوجه شدید که نوجوان شما از فعالیت های مورد علاقه خود دست کشیده یا به طور مکرر قرارهای خود با دوستانش را لغو می کند، به مسئله توجه بیشتری داشته باشید و به دنبال سایر نشانه های اضطراب در نوجوانان باشید.

  • اجتناب از تعاملات اجتماعی با دوستان همیشگی
  • اجتناب از فعالیت های خارج از کلاس
  • جدا شدن از گروه دوستی
  • صرف زمان طولانی در تنهایی و عدم علاقه به همراهی جمع

تغییرات فیزیکی:

بسیاری از مشکلات جسمی که با اختلالات اضطرابی بروز می کنند، مشابه شکایت های نوجوانان در دوره رشد است. به الگوها توجه کنید. چند سردرد گاه به گاه مسئله ای برای نگرانی نیست، اما سردردهای مداوم نشانه خطر هستند. برای تشخیص اضطراب در نوجوانان به دنبال دردهای روان تنی زیر در او باشید:

  • سردردهای مکرر، از جمله میگرن
  • مشکلات دستگاه گوارش
  • دردهای بدون توضیح
  • خستگی بیش از حد
  • شکایات از عدم احساس خوب بدون علت پزشکی آشکار
  • تغییرات در عادات غذایی

اختلال خواب:

توصیه می شود که نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله به طور منظم روزانه ۸ تا ۱۰ ساعت خواب برای سلامتی مطلوب داشته باشند. متخصصان اطفال نیز توصیه می کنند هر شب 30 دقیقه قبل از خواب تلویزیون خاموش شود و تمام وسایل الکترونیک از اتاق خواب خارج شوند.

چیز عجیبی نیست که فشار ناشی از تکالیف مدرسه، تغییر در ساختار مغز، فعالیت های فوق برنامه و زمان صرف شده برای وسایل الکترونیک همه باعث کمبود خواب نوجوان می شوند. در نتیجه، تشخیص تفاوت خستگی ناشی از برنامه شلوغ یا اضطراب در نوجوانان دشوار است. به دنبال نشانه های خطر باشید:

  • اشکال در به خواب رفتن
  • اشکال در خواب ماندن
  • کابوس های شبانه مکرر
  • نداشتن احساس شادابی پس از خواب

عملکرد ضعیف در مدرسه:

با توجه به این که اضطراب می تواند بر هر چیزی از عادات خواب تا عادات غذا خوردن و غیبت در کلاس به علت مشکلات جسمی تاثیر بگذارد، جای تعجب نیست که عملکرد ضعیف تحصیلی نیز می تواند ناشی از اضطراب درمان نشده باشد. نرفتن به مدرسه، غیبت کردن به علت بیماری های مرتبط با اضطراب و نگرانی های مداوم می تواند مانع عملکرد مثبت تحصیلی در نوجوانان مضطرب شود. برای تشخیص این امر به دنبال نشانه های اضطراب در نوجوانان باشید:

  • افت قابل توجه در نمرات
  • انجام ندادن تکالیف
  • احساس فشار بیش از حد در اثر حجم تکالیف
  • اشکال در تمرکز برای انجام تکالیف بیشتر از حالت معمول

علائم حملات هراس:

تمام نوجوانان مضطرب دچار حملات هراس نمی شوند و برخی دیگر تنها دچار نشانه های خفیف آن می شوند. نشانه های زیر در افرادی که دچار اختلال اضطرابی هستند، رایج است:

  • ضربان قلب سریع
  • عرق کردن و لرزش
  • سرگیجه
  • دل پیچه
  • اشکال در تنفس
  • درد در قفسه سینه
  • احساس مردن
  • احساس دیوانه شدن
  • سستی یا سوزش در بازوها و پاها

درمان اضطراب در نوجوانان:

چنانچه متوجه وجود نشانه های اضطراب در فرزند خود گشتید، به نحوی که بر روابط دوستی، روابط خانوادگی و دیگر زمینه های عملکرد روزانه وی تداخل ایجاد کرده است، لازم است با یک روانشناس یا مشاور تماس بگیرید. اضطراب در نوجوانان قابل درمان است و بسیاری از نوجوانان در جلسات مشاوره تکنیک های مقابله با آن را فرا می گیرند.

حمایت و همراهی والدین نیز در کنترل اضطراب در نوجوانان اهمیت زیادی دارد. والدین نباید با تهدید، تنبیه و سرزنش وضعیت فرزند خود را آشفته تر کنند. اگر قصد دارید فرزندتان از چنگ اضطراب خلاص شود، در این دوره با او همراهی بیشتری داشته باشید. به او کمک کنید به کارهای مورد علاقه اش بپردازد تا از اضطرابش کم شود. دلخوشی و شادی های کوچک مانند رفتن به یک پیک نیک، تماشای فیلم مورد علاقه یا انجام بازی محبوب از روش هایی است که می توانید در کنار مراجعه به مشاور برای فرزند خود انجام دهید.

مشاوران متخصص سیمیآروم در حوزه افسردگی

در صورتی که نیاز به برگزاری جلسه مشاوره آنلاین (تصویری) در حوزه افسردگی و اضطراب دارید میتوانید با اساتید سیمیآروم وقت مشاوره خود را رزرو نمایید.

دکتر مهدی بینا
روانپزشک و استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر سمیه بابایی
دکترای تخصصی روانشناسی

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر علی اصغر اصغرنژاد
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر مصطفی زارعان
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر محمدباقر صابری زفرقندی
روانپزشک و استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر عباس رمضانی
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر لادن فتی
استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره

دکتر جعفر بوالهری
روانپزشک و استاد دانشگاه

رزومه و رزرو وقت مشاوره